สุภาษิต คำพังเพย สำนวน ก-ฆ
 

สุภาษิต คำพังเพย สำนวนไทย ด-น

 

ดินพอกหางหมู

งานการที่ปล่อยไว้ให้สะสมคั่งค้าง จนทำให้ลำบากเดือดร้อน สมัยก่อนหลายครัวเรือนจะเลี้ยงหมู

โดยปล่อยให้หมูอยู่ในคอกที่ชื้นแฉะและสกปรก หางหมูซึ่งมีขนเป็นพวงกวัดแกว่งไปมา จะค่อย ๆ

ถูกโคนเกาะติดที่ละน้อย จนพอกพูนกลายเป็นก่อนใหญ่ทำให้หนัก

 

เดินตามผู้ใหญ่หมาไม่กัด

ปฏิบัติตามผู้ใหญ่หรือผู้มีประสบการณ์ย่อมปลอดภัย ผู้ใหญ่ในที่นี้หมายถึงผู้ที่มีประสบการณ์

การประพฤติปฏิบัติตามอย่างผู้ที่เคยทำการนั้น ๆ มาแล้วย่อมจะหลีกเลี่ยงความผิดพลาดและสำเร็จได้ด้วยดี

 

ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน

ให้พึ่งตนเอง สุภาษิตนี้มาจากคำสอนในพระพุทธศาสนาที่สอนให้พึ่งตนเองดังพุทธสุภาษิตที่ว่า อัตตา หิ อัตตโน นาโถ

 

ตำข้าวสารกรอกหม้อ

ทำงานแค่ให้เสร็จไปครั้งหนึ่ง ๆ หรือทำแค่พอกินไปวันหนึ่ง ๆ

คนสมัยก่อนจะต้องนำข้าวเปลือกมาตำเอาเปลือกออก ร่อนเอาเฉพาะข้าวสารแล้วจึงนำไปหุงกิน

คนขี้เกียจก็จะตำข้าวเปลือกแค่พอหุงกินได้มื้อเดี่ยวเท่านั้น พอจะกินมื้อหน้าก็ค่อยตำเอาใหม่

 

ถ่มน้ำลายรดฟ้า

ประทุษร้ายต่อสิ่งที่สูงกว่า ตัวเองย่อมได้รับผลร้าย ถ้าแหงนหน้าถ่มน้ำลายขึ้นฟ้า น้ำลายย่อมตกลงมาใส่หน้าตัวเอง

 

ถอดเขี้ยว ถอดเล็บ

ละพยศ ละความดุหรือร้ายกาจ เลิกแสดงฤทธิ์หรือเลิกแสดงอำนาจอีกต่อไป

เขี้ยวและเล็บของสัตว์มีความแหลมคม เพื่อไว้สำหรับต่อสู้กับศัตรู

สำนวนถอดเขี้ยว ถอกเล็บ จึงหมายถึงเลิกที่จะต่อสู้แล้ว

 

ทำนาบนหลังคน

หาผลประโยชน์ใส่ตนโดยขูดรีดผู้อื่น การทำนาเป็นวิถีหลักของคนไทยรุ่นก่อน ซึ่งจะต้องลงแรงไถ หว่าน ปักดำ

แล้วจึงมีการเก็บเกี่ยวข้าวในท้องนา การทำบนหลังคนจึงเปรียบเสมือนการขุดรีดจากคนๆนั้น

 

น้ำขึ้นให้รีบตัก

เมื่อมีโอกาสดีมาถึงควรรีบทำ เมื่อก่อนผู้คนจะใช้น้ำจากแม่น้ำลำคลองอาบกินและหุงหาอาหาร

เวลาน้ำขึ้นน้ำจะเปี่ยม ฝั่งใสสะอาดผู้คนจะตักน้ำมาใส่ตุ่มเพื่อเก็บไว้ใช้ แต่เมื่อน้ำลงน้ำจะขุนและตักได้ยาก

 

น้ำลดต่อผุด

ขณะเมื่อมียศศักดิ์ ทำความดีแต่เปลือกนอก พอหมดอำนาจวาสนา ความชั่วที่ทำไว้ก็ปรากฏ

ตอคือ เสาหรือหลักที่ปักไว้ในน้ำ เมื่อน้ำขึ้นน้ำจะท่วมจนมองไม่เห็นตอคงเห็นผืนน้ำดูสวยงาม

                   แต่พอน้ำลงตอเหล่านี้ก็จะโผล่พ้นน้ำให้เห็นเต็มไปหมด เหมือนความชั่วที่ทำไว้ พอหมดอำนาจคนก็จะนำมาโจษกันทั่ว


ที่มา : สุภาษิต คำพังเพย สำนวนไทย เรื่อง นลิน คู ภาพ โอม รัชเวทย์ สำนักพิมพ์ แสงแดดเพื่อนรัก

 
 
   
 
   
เว็บไซต์นี้ แสดงผลได้ดี บนความละเอียด 1024x768 Text Size Medium
วิชา การพัฒนาเว็บไซต์เพื่อจัดทำโครงงาน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ปีการศึกษา 2555
โรงเรียนนวมินทราชูทิศ มัชฌิม อำเภอเมืองฯ จังหวัดนครสวรรค์